Utrzymanie lśniących, mocnych włosów i elastycznej, odpowiednio nawilżonej skóry zależy od zbilansowanej diety, ekspozycji na różnego rodzaju czynniki środowiskowe, ale również stanu zdrowia. Chcąc zadbać o skórę, włosy i paznokcie warto dodatkowo uzupełnić dietę o odpowiednio dobraną suplementację. Obok kolagenu w obszarze beauty istotną rolę odgrywają ceramidy. Co to za grupa związków? W jaki sposób ceramidy wpływają na skórę, włosy i paznokcie?

Czym są i jak powstają ceramidy?

Ceramidy to grupa lipidów będących głównym składnikiem budulcowym warstwy rogowej naskórka. Stanowią one część „cementu międzykomórkowego” tworzącego barierę ochronną przed szkodliwymi czynnikami fizycznymi, chemicznymi i bakteryjnymi, a także zabezpieczają przed nadmierną utratą wody. To między innymi dzięki ceramidom skóra utrzymuje jędrność i elastyczność.

Powstawanie ceramidów zachodzi co najmniej trzema szlakami: [1]

  • w syntezie de novo, która ma miejsce w siateczce śródplazmatycznej,
  • w wyniku cyklu sfingomielinowego,
  • w ramach tzw. szlaku ratunkowego.

Ceramidy w służbie jędrnej i gładkiej skóry

W skórze występuje kilka rodzajów ceramidów, ale wszystkie one zostały jeszcze w latach 80. ubiegłego wieku trafnie porównane do „zaprawy murarskiej”. O ile korneocyty, czyli martwe komórki górnej warstwy naskórka stanowią zaporę, którą można przyrównać do cegieł, ceramidy wypełniają przestrzeń między nimi. Ich funkcje w skórze obejmują przede wszystkim tworzenie i wzmacnianie warstwy ochronnej skóry, utrzymanie odpowiedniego poziomu nawilżenia tkanek, a także ich elastyczności i jędrności [2].

Choć związek między poziomem ceramidów a stanem skóry nie został jednoznacznie wyjaśniony, nie ulega wątpliwości, że większość problemów związanych z upośledzeniem funkcji barierowej naskórka idzie w parze z obniżoną ilością ceramidów, a także ich zmienionym rozkładem, który nie odpowiada fizjologicznemu wzorcowi [2].

Ceramidy a włosy

Ceramidy są obecne również we włosach. Kiedy lipidów zaczyna ubywać, włosy tracą swój blask i sprężystość. Za przyspieszone niszczenie ceramidów odpowiadają czynniki środowiskowe, jak promieniowanie UV, zmiany temperatur, zanieczyszczenia powietrza, ale też korzystania z agresywnych kosmetyków lub częste wizyty w salonie fryzjerskim. Sięganie po ceramidy egzogenne nie tylko wspiera poprawę kondycji skóry, ale także włosów. Liczne badania wskazują na związek między przyjmowaniem ceramidów a zwiększeniem wytrzymałości włosów oraz stymulacją ich wzrostu [3,4].

Warto wspomnieć, że ilość ceramidów zmniejsza się wraz z wiekiem, podobnie jak w przypadku kolagenu i elastyny. Dlatego po suplementy diety zawierające ceramidy powinny sięgać przede wszystkim osoby, które chcą spowolnić procesy starzeniowe organizmu i jak najdłużej utrzymać piękny wygląd skóry i włosów [5].

Jak wybierać suplement diety z ceramidami?

Ceramidy można dostarczyć wraz z dietą, spożywając takie produkty, jak nabiał, jaja, ryby i wyroby sojowe. O zwiększenie syntezy ceramidów można zadbać też z pomocą produktów bogatych w witaminę D – jej obecność aktywuje sfingomielinazę keratynocytów, powodując wzrost zawartości ceramidów w przestrzeni międzykomórkowej [6]. W praktyce ich zawartość w żywności jest jednak nieznaczna, poza tym przyswajalność ceramidów jest zróżnicowana w zależności od budowy chemicznej związku [7]. Dlatego pomocne mogą okazać się suplementy diety z ceramidami zawierające wyselekcjonowanie składniki. Na co jeszcze, oprócz ceramidów, należy zwrócić uwagę, oceniając skład produktu?

Ważnym dodatkiem są hydrolizaty kolagenowe. Kolagen jest białkiem budulcowym, utrzymującym wytrzymałość i sprężystość tkanki łącznej. Z kolei witaminy B2 i B7 pozytywnie wpływają na stan skóry i włosów, wzmacniając je. Ważnym dodatkiem jest witamina C – to silny przeciwutleniacz, a także składnik niezbędny do prawidłowej syntezy kolagenu. Cynk mangan i miedź to pierwiastki śladowe, które biorą udział m.in. w mechanizmach antyoksydacyjnych.

Ceramidy to często niedoceniany związek, nieoceniony w szczególności dla osób ze skórą dojrzałą, ale też dla skóry wrażliwej i suchej, która wymaga dodatkowej pielęgnacji. Najlepsze efekty obserwuje się zwykle po dłuższej suplementacji, trwającej minimum kilka tygodni.

Bibliografia:

  1. Wiśniowska J. i in., Ceramidy – budowa i ich znaczenie w warstwie lipidowej naskórka, Kosmetologia Estetyczna, 4/2019 vol. 8;
  2. Coderch L. i in., Ceramides and skin function, American Journal of Clinical Dermatology · February 2003;
  3. Oh JH, Jeong KH, Kim JE, Kang H. Synthesized Ceramide Induces Growth of Dermal Papilla Cells with Potential Contribution to Hair Growth. Ann Dermatol. 2019 Apr;31(2):164-174;
  4. Park BM, Bak SS, Shin KO, et al. Promotion of hair growth by newly synthesized ceramide mimetic compound. Biochem Biophys Res Commun. 2017;491(1):173-177;
  5. Yurika Sugahara, Masahiko Komorisono, Mami Kuwajima, Shuichi Yoshikawa, Shiori Yoshida, Kazuhisa Maeda, Anti-skin-aging effects of human ceramides via collagen and fibrillin expression in dermal fibroblasts, Bioscience, Biotechnology, and Biochemistry, Volume 86, Issue 9, September 2022, Pages 1240–1246;
  6. Nicholson RJ, Norris MK, Poss AM, Holland WL, Summers SA. The Lard Works in Mysterious Ways: Ceramides in Nutrition-Linked Chronic Disease. Annu Rev Nutr. 2022 Aug 22;42:115-144;
  7. Czarnecka-Operacz M., Sucha skóra jako aktualny problem kliniczny, Post Dermatol Alergol 2006; XXIII, 2: 49–56.