Gdzie leży różnica między miernikami

Pierwsza różnica to kategoria bezpieczeństwa pomiarowego, oznaczana symbolem określającym, w jakich instalacjach wolno używać przyrządu. Przy pomiarach w gniazdku i w rozdzielnicy domowej wymagana kategoria jest wyższa niż przy pomiarze baterii.

Rzecz nie jest formalna. Przy zwarciu w punkcie pomiarowym przyrząd o zbyt niskiej kategorii nie wytrzyma przepięcia, a skutki ponosi osoba trzymająca sondy. Tanie urządzenia bywają oznaczone kategorią, której faktycznie nie spełniają.

Druga to dokładność i jej stabilność w czasie. Przyrządy z górnej półki mają podaną niepewność pomiaru i zachowują ją przez lata, tańsze potrafią rozjechać się o kilka procent po roku.

Z tego powodu przyrządy marki fluke i innych producentów sprzętu profesjonalnego mają w karcie katalogowej podane zarówno kategorię, jak i niepewność dla każdego zakresu, a nie jedną liczbę dla całego urządzenia.

Bezpieczniki, sondy i to, co często zawodzi

W przyrządzie profesjonalnym obwód pomiaru prądu chroniony jest bezpiecznikiem o odpowiedniej zdolności wyłączającej. W tanich urządzeniach bywa on zastąpiony zwykłym bezpiecznikiem szklanym albo nie ma go wcale.

Drugim elementem są sondy pomiarowe. To one dotykają punktów pod napięciem i ich izolacja decyduje o bezpieczeństwie. Sondy dołączane do najtańszych zestawów mają cienki przewód i odsłoniętą końcówkę o długości kilkunastu milimetrów.

Sondy z osłonami skracającymi odsłoniętą część kosztują kilkadziesiąt złotych i są sensownym zakupem nawet do przeciętnego przyrządu. Wymieniają się jak zwykły przewód, bez ingerencji w urządzenie.

Trzecim elementem jest sama obudowa i jej odporność. Przyrząd upuszczony z wysokości stołu powinien to przeżyć, a w urządzeniach z niższej półki pęka wtedy obudowa przy gnieździe sond, czyli dokładnie w miejscu, które decyduje o bezpieczeństwie pomiaru. Osłona gumowa na obudowie nie jest więc dodatkiem estetycznym.

Funkcje, które faktycznie się przydają

Do zastosowań domowych wystarcza pomiar napięcia stałego i przemiennego, rezystancji i test ciągłości z sygnałem dźwiękowym. Ta ostatnia funkcja jest najczęściej używana, bo pozwala sprawdzić przewód bez patrzenia na wyświetlacz.

Przydatny bywa też bezdotykowy wskaźnik napięcia, pozwalający sprawdzić przewód przed jego dotknięciem. Nie zastępuje pomiaru, ale jest wygodnym pierwszym krokiem.

Funkcje takie jak pomiar pojemności, temperatury czy częstotliwości w domowym użyciu leżą nieużywane. Ich obecność podnosi cenę, a nie wpływa na to, do czego przyrząd służy naprawdę.

Sprawdzanie braku napięcia

Najważniejsze zastosowanie przyrządu w domu to potwierdzenie, że obwód jest wyłączony przed rozpoczęciem prac. Próbnik w postaci śrubokręta z neonówką pokazuje obecność napięcia, ale jego brak wskazuje zawodnie.

Zasada jest prosta: przed pomiarem sprawdza się przyrząd na źródle o znanym napięciu, potem mierzy punkt docelowy, potem ponownie sprawdza przyrząd. Trzeci krok wyklucza sytuację, w której urządzenie przestało działać w międzyczasie.

Przy pracach w instalacji domowej to jedyna procedura dająca pewność. Zajmuje kilkanaście sekund i jest różnicą między pracą bezpieczną a opartą na założeniu.

Przechowywanie i transport

Przyrząd trzymany luzem w szufladzie z narzędziami zużywa się szybciej: sondy zaginają się przy wtykach, a obudowa i wyświetlacz zbierają rysy. Etui albo pudełko rozwiązuje to całkowicie.

Drugą sprawą jest bateria. Ogniwo pozostawione w urządzeniu przez lata wylewa i niszczy styki, co przy przyrządzie używanym raz na kilka miesięcy jest typową przyczyną awarii.

Przy przyrządach przewożonych w samochodzie dochodzi temperatura. Wyświetlacze ciekłokrystaliczne nie znoszą upału w zamkniętym aucie i tracą kontrast trwale, a producenci podają dopuszczalny zakres przechowywania.

Warto też pamiętać, że pomiary w instalacji budynku, wykonywane przy odbiorze prac, wymagają zupełnie innego sprzętu niż miernik uniwersalny. Rezystancję izolacji i skuteczność ochrony przeciwporażeniowej mierzy się przyrządami przeznaczonymi do tego celu, przez osobę z uprawnieniami, a wynik ma postać protokołu.

Dobór i zakup

Przy wyborze sprawdza się kategorię bezpieczeństwa pomiarowego odpowiednią do miejsca pracy, zabezpieczenie obwodu prądowego, jakość sond i czytelność wyświetlacza przy słabym świetle.

Dla użytku domowego rozsądnym wyborem jest przyrząd ze średniej półki z dobrymi sondami, a nie najdroższy model z funkcjami, których nikt nie użyje. Różnicę warto wydać na sondy i na etui.

Asortyment mierników, sond i akcesoriów pomiarowych z podanymi kategoriami bezpieczeństwa prowadzi hurtownia Onninen. Karty katalogowe znajdziesz na www.onninen.pl.